Wond Informatie Centrum

Niet iatrogeen

Categorie: Niet-iatrogeen
Gemaakt door: Redactie
Aantal maal bekeken: 643

De wondgenezing kan ook vertraagd worden door tal van andere factoren. De wonden slagen er hierdoor niet in om in een geordend en in de tijd bepaald proces de beoogde anatomische en functionele resultaten te bereiken (Lazarus et al., 1994). Voorbeelden zijn ulcera (decubitus, arteriëel ulcus , veneus ulcus, diabetische voetwonde, gemengd ulcus, geülcereerde tumoren, reumatisch ulcus) (Beele & De Win, 2004).

Niet- iatrogene wonden
Een niet-iatrogene wond is een huidletsel waarbij de oorzaak geen medische diagnostische of therapeutische handeling is. Er kunnen meerdere oorzaken aan de basis liggen voor het ontstaan.

Acuut
Niet-iatrogene acute (traumatische) wonden worden veroorzaakt door één externe factor of door een combinatie van meerdere externe factoren. Een heling zonder complicaties is kenmerkend. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen mechanische, thermische, chemische en stralingswonden (Beele & De Win, 2004). Dealey (2005) stelt dat wonden zoals snij-, brand-, en scheurwonden een snelle reactie hebben op een behandeling. Beele en De Win (2004) maken een indeling op basis van de continuïteit van de huid en de oorzaak van de wond. Op basis van de continuïteit van de huid wordt volgende indeling gemaakt:

• Open wonden
(oppervlakkig, penetrerend of gecompliceerd, als er zenuwen of pezen blootliggen, degloving letsels (flappen huid zijn weggerukt)

• Gesloten wonden
(bv. hematoom na stomp trauma) Op basis van hun oorzaak worden volgende wonden onderscheiden:

• Mechanische wonden
Deze vormen het grootste deel van de traumatische wonden. Zowel kleine verwondingen (blaren, ontvelling, kleine scheurwonden) als levensgevaarlijke wonden (schotwonden, steekwonden, bijtwonden) kunnen onderscheiden worden.

• Thermische wonden
Er treedt plaatselijke destructie op van het weefsel als gevolg van extreme temperatuursstijging (brandwonden) of –daling (vrieswonden). De uitgebreidheid van de schade hangt niet af van de duur maar van de intensiteit van de blootstelling.

• Chemische wonden
Zuren en basen kunnen, afhankelijk van de concentratie en de duur van de blootstelling, meer of minder ernstige verbranding van de huid veroorzaken.

• Stralingswonden
Als gevolg van ioniserende straling, zoals röntgenstralen, alfa-, -bèta, - gammastralen kunnen weefsels afsterven. Dit is het gevolg van een verandering van de chemische structuur van de celelementen.

Neem contact op over deze publicatie